تغییر اسامی جغرافیایی تورکی گیلان

نامه‌ی حاکم ولایت گیلان به وزارت داخله و نامه‌ی نخست‌وزیری به فرهنگستان ایران برای تغییر اسامی جغرافیایی تورکی گیلان (سال 1316ش)

@Turkkitabxanasi

جمع‌آوری اسامی تورکی و عربی در اصفهان، شاهرود و کردستان

نمونه‌های از گزارشهای والیان و حکام ایالات و ولایات در پاسخ به دستور فرهنگستان و نخست‌وزیر برای جمع‌آوری لغات جغرافیایی تورکی و عربی: 

حاکم اصفهان: ...لهجه و اصطلاحات اهالی عینا همان اصطلاحات اصفهان است و لغتهای قدیمی باقی نمانده و اگر یک کلمه هم بیگانه استعمال شود تورکی قشقایی یا لری است...

حاکم شاهرود: ...در شاهرود قُرائی که اسامی آنها به لفظ تورکی باشد به نظر نمیرسد. اغلب از قبیل تقی‌آباد و قاسم‌آباد و... به لفظ عربی میباشد...

حاکم کردستان در ضمن ارسال اسامی تورکی: ...اسامی اغلب دهات کردستان کردی است چنانچه دستور رمز شماره...شامل آنها نیز خواهد بود اطلاع فرمایید تا صورت کامل آنهم تقدیم گردد...

@Turkkitabxanasi

نمونه‌هایی از گزارشهای ارائه لیست اسامی جغرافیایی عربی و تورکی

*رونوشت یک ورق صورت اسامی تورکی دهات و شهرهای تابعه ایالتی خراسان به همراه اسامی جدید.

*صورت اسامی دهات حوزه جلفا، مرند تیکان تپه که به تورکی می‌باشد.

* صورت اسامی دهات ضمیمه شده به نامه:

حوزه سلدوز: 2 ورق

حوزه عرب( خوزستان): 2 ورق

حوزه قصرقند و لاشار(سیستان و بلوچستان): 3 ورق

حوزه شاهرود: 8 ورق

حوزه چابهار: 2ورق

حوزه زنجان: 13 ورق

@Turkkitabxanasi

نامه‌ی وزیر عدلیه به نخست‌وزیر و دستور تغییر اسامی تورکی

این نامه و جوابش هم در نوع خود جالبند. وزیر عدلیه به نخست‌وزیر نامه نوشته که در منطقه گروس گروهی اشرار و یاغی به دهات آن حمله کرده از جمله روستاهای "قراطوره، داغکند و ینگی کند" را تخریب کرده اند. جواب نامه پس از اشاره ای کوتاه به رفع شرارت اشرار، دستور داده است تا وزارتخانه مزبور اسامی تورکی را جمع آوری و ظرف چند ماه ارسال کند! 

عجبا که مسؤلان وقت مملکت بیش از آنکه دغدغه دفع یاغیان و نجات مردمان بیچاره این مناطق را داشته باشند ذهنشان مشغول حذف و رفع نامهای امکان جغرافیایی آنها بوده! چنانکه خواهد آمد بسیاری از اسامی تورکی آبادی های منطقه کوردستان با تصویب فرهنگستان به فارسی تبدیل شدند.

قسمتی از این نامه( مربوط به سال 1315) را باهم بخوانیم: "ضمناً آن وزارتخانه را به اسامی تورکی از قبیل قراتوره، داغکند، ینگی کند که در مرسوله مزبوره مندرج است متوجه می نماید که دستور مؤکد صادر فرمایید آنچه از این گونه لغات و اسامی برای اماکن و غیره در نقاط مختلف کشور شاهنشاهی است والیان و حکام و مأمورین آن وزارتخانه تمام را در ضمن صورت مرتبی جمع‌آوری کرده نوشته و برای تسریع در این امر مدتی معین فرمایند"@Turkkitabxanasi

شیوه جمع‌آوری اسامی جغرافیایی تورکی و عربی و روند تغییر آن از این نامه روشن می‌شود

"برای اینکه به اسامی تورکی و عربی دهات و آبادی‌های کشور اسامی متناسب فارسی داده شود و اسامی غیر متناسب آن موقوف گردد به حکام دستور داده شد صورت اسامی مزبور را با اسامی متناسبی در نظر گرفته پیشنهاد نمایند اینک صورت دهات و آبادی‌های آزربایجان، همدان، گروس، محلات، اصفهان و کرمان که به وسیله وزارت داخله ارسال شده و به عرض مبارک ملوکانه رسیده است تلواً فرستاده و حسب الامر مبارک ابلاغ می‌شود مقرر فرمایید صورت مزبور را ملاحظه و مطالعه فرموده اسامی را که متناسب بدانند وضع و ابلاغ فرمایند تا اقدام شود"

@Turkkitabxanasi